Książka dotyczy problematyki podmiotowości, jej zrozumienia w różnych dziedzinach nauki i wyróżnionych płaszczyzn opisu, ale także procesów edukacyjnych, złożoności społecznego środowiska uczenia się, zachodzących w nim interakcji i aktywności, ich dynamizmu, wielowartościowości i wielokierunkowości wspierania rozwoju podmiotowości człowieka.

Książka podejmuje problematykę idei i instytucji samorządowych, szczególnie koncentrując uwagę na zagadnieniach samorządu terytorialnego w działalności demokratycznego państwa prawa w procesie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego.

Niniejszy skrypt jest przeznaczony dla studentów pedagogicznych studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, zobowiązanych do zaliczenia kursu historii wychowania jako przedmiotu nauczania, mieszczącego się w standardach kształcenia.

W miarę postępu społeczno-gospodarczego można zaobserwować coraz większy udział państwa i jego podmiotów w kształtowaniu podstaw rozwoju społeczeństwa, co jest odpowiedzią na niedoskonałości rynku, zawodność państwa oraz niedostatki zarządzania. Wzrasta zatem rola i znaczenie władzy publicznej w obszarze zaspokajania potrzeb społeczeństwa poprzez dostarczanie dóbr i usług, które zostały określone przez państwo jako ważne dla rozwoju społeczno-gospodarczego i w związku z tym finansowane ze strumienia środków publicznych. Transformacja społeczno-ustrojowa, budowa państwa pomocniczego i społeczeństwa obywatelskiego rozpoczęła proces decentralizacji administracji publicznej, a tym samym zmianę ról w dotychczas realizowanej polityce społecznej Po reformie administracyjnej z 1999 roku polskie województwa/regiony, a zgodnie z obecnym podziałem administracyjnym także powiaty i gminy, stały się podmiotami władczymi, uzyskując kompetencje decyzyjne i samodzielność finansową, która skłania je do: szukania sprzymierzeńców wewnątrz i poza regionem oraz rozwijania różnych form współpracy i współdziałania dla osiągania własnych celów oraz posługiwania się miękkimi instrumentami polityki rozwoju regionalnego, takimi jak informacja, edukacja, doradztwo i badania dla mobilizacji i wzmacniania potencjałów rozwojowych. Upodmiotowienie społeczności lokalnych oraz przystąpienie Polski do Unii Europejskiej powoli zmienia ich tożsamość koncentrując ją wokół nowych specjalności wytwórczych i usługowych, nowych form kształcenia i kompetencji oraz nowych stylów życia. Perspektywa społeczeństwa obywatelskiego i społeczeństwa informacyjnego powoduje radykalną reorientację w relacjach i strukturach przestrzennych, a globalizacja prowadzi do umiędzynarodowienia gospodarowania, włączania regionów w ogólne trendy rozwojowe i globalne konkurowanie, pozwala na transfer technologii i innowacji, nabywanie nowych doświadczeń i umiejętności oraz kształtowanie się nowego jakościowo kapitału ludzkiego i społecznego. W Polsce idea rozwoju poprzez struktury samorządu terytorialnego została szczególnie dowartościowana w założeniach Narodowego Planu Rozwoju (NPR) opracowanego na lata 2007-2013. Jest to nadrzędny dokument programowy, skoordynowany z innymi strategiami takimi jak: regionalne strategie rozwoju, strategie rozwoju poszczególnych sektorów oraz strategie o charakterze horyzontalnym, czyli odnoszące się do jednego aspektu w wielu sektorach czy regionach (np. edukacji, ochrony zdrowia, ochrony środowiska). Zgodnie z ideami zawartymi w NPR o poprawie poziomu życia społeczności lokalnych zdecydują między innymi:reforma rynku pracy (m.in.wzrost zatrudnienia,poprawa kwalifikacji orazmobilności zawodowej i przestrzennej)-reforma rynku produktów (m.in. poprawa rentowności wybranych sektorów,wzmocnienie konkurencyjności w sektorach infrastrukturalnych)-promocja gospodarki opartej na wiedzy (m.in. rozwój sfery badań i rozwoju, promocja innowacji, poprawa dostępu do Internetu)-reorientacja systemu nauki i edukacji oraz budowa kapitału społecznego(m.in. koncentracja badań naukowych w dziedzinach istotnych dla rozwoju kraju,doskonalenie kadr systemu edukacyjnego, dostosowanie programów nauczania dopotrzeb otoczenia)-reforma systemu zabezpieczenia społecznego i ochrony zdrowia (m.in.budowa systemu wsparcia dla osób starszych, poprawa dostępności i jakości usług zdrowotnych, przeciwdziałanie wykluczeniu)-rozwój mieszkalnictwa (m.in.rozwój programu mieszkań na wynajem,zwiększenie inwestycji przez kapitał prywatny w tej dziedzinie)-unowocześnienie infrastruktury transportowej (m.in.rozwój systemówintermodalnych, poprawa bezpieczeństwa w transporcie, przystosowanie głównychdróg do standardów UE)-ochrona środowiska (m.in. modernizacja lub budowa oczyszczalni ścieków,rekultywacja składowisk).Nowe myślenie strategiczne o kierunkach rozwoju działań w zakresie polityki społecznej realizowanej przez samorząd terytorialny znalazło swoje potwierdzenie w katalogu zadań, które mają być realizowane przez jednostki samorządu terytorialnego w relacji do społeczności lokalnych i stało się kanwą dla koncepcji strukturalnej niniejszego opracowania.Podkreślenia wymaga fakt, iż decydenci organizacji publicznych podejmują decyzje, których koszty ponosi całe społeczeństwo, tak więc oczekuje się, iż będą one trafne. Działania podmiotów publicznych, tak jak działania jednostek w sektorze rynkowym możemy zgodnie z dorobkiem prakseologii określić jako sprawne lub niesprawne. W pierwszym przypadku cel zostaje osiągnięty w całości bądź w pewnym stopniu, natomiast w drugim, cel nie zostaje osiągnięty. Najważniejszymi warunkami sprawności procesu decyzji są, jak pisze Witold Kieżun, między innymi: pełność, wiarygodność, szybkość informacji, maksymalna logiczność, trafność oceny prawdopodobieństwa relacji przyczynowo-skutkowych, precyzyjne zdefiniowanie potrzeb, wartości, systemu ocen, realizm w ocenie, metody ilościowe w określaniu wariantów decyzji.Wielu teoretyków i praktyków zastanawia się, w jaki sposób można wspomóc proces podejmowania decyzji w organizacjach publicznych. Jednym z kierunków poprawy może być zwiększenie umiejętności wykorzystywania informacji wytwarzanych przez organizacje publiczne, a zbieranych i przetwarzanych przy pomocy narzędzi statystyki publicznej. Podstawą dla uzyskania sprawnego procesu zarządzania jest bowiem posiadanie informacji. Organizacje muszą zatem w efektywny sposób gromadzić, przetwarzać i przechowywać zarówno dane wytwarzane we własnych strukturach, jak i dane rynkowe, a następnie agregować je tak by były niezbędnym instrumentem dla zarządzających, wykorzystywanym w procesie podejmowania decyzji. Stąd tez potrzeba prowadzenia diagnozy problemów społecznych w środowisku lokalnym.

Książka "Wprowadzenie do metodologii badań społecznych" autorstwa Bogdana Gębskiego to publikacja poświęcona metodologicznym aspektom badań społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem konstruowania modeli jakościowych badanych zjawisk. Autor analizuje różne podejścia do badań społecznych, omawia kluczowe metody i techniki badawcze oraz przedstawia sposoby konstruowania modeli jakościowych. Książka zawiera również odniesienia do literatury naukowej, co czyni ją wartościowym źródłem dla studentów, badaczy i praktyków zajmujących się naukami społecznymi.

Praca jest podręcznikiem akademickim przeznaczonym dla studentów nauk o wychowaniu, a przede wszystkim pedagogów i psychologów. Jak pisze autorka we wstępie, kieruje ją również do praktyków, a więc pedagogów szkolnych, nauczycieli różnych przedmiotów, terapeutów oraz pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych. Rozpoczynając od szerokiego omówienia diagnozy, autorka przechodzi do jej praktycznego zastosowania w pedagogice i psychologii. Omawia metody i techniki diagnostyczne, wraz z propozycją narzędzi badawczych takich, jak kwestionariusze, arkusze i dzienniki obserwacji. Całość kończy zaprezentowanie konkretnych wzorów tych narzędzi. Na podkreślenie zasługuje również fakt szczegółowych ilustracji graficznych prezentowanych treści. Jak pisze w recenzji profesor Tadeusz Pilch, w podręczniku tym są zawarte wszelkie informacje na każdy możliwy temat i w każdy zakresie związane ze sztuką prowadzenia badań

Aktywność jest podstawową cechą każdego żywego organizmu. Człowiek dzięki swojej aktywności reguluje stosunki ze środowiskiem uruchamiając zmiany przystosowawcze zachodzące w organizmie. Aktywność jednostki jest wyznacznikiem jej rozwoju psychicznego, zaś progresywny charakter powoduje, że w ciągu życia poszerzają się obszary działalności i aktywność ulega zmianie. W wieku przedszkolnym dziecko postrzega siebie jako podmiot działań i często towarzyszących im przeżyć. W otoczeniu potrafi wyodrębnić przedmioty i zauważa jako atrakcyjny świat ludzi dorosłych, ich czynności, działania i przeżycia. Własna aktywność umożliwia dziecku gromadzenie znaczącej wiedzy o świecie, chociaż jej poziom nie pozwala na realne uczestniczenie w działaniach podejmowanych przez ludzi dorosłych.

W publikacji: Społeczeństwo obywatelskie – historia pojęcia i współczesne zastosowanie, Trzeci sektor a polityka społeczna – podstawowe pojęcia i dylematy, Organizacje pozarządowe w Polsce po 1989 roku, Organizacje pozarządowe a publiczne podmioty polityki społecznej w Polsce po 1989 roku, Gospodarka społeczna jako element obywatelskiej polityki społecznej.